Գաղտնիք չէ, որ
բավականին տևական ժամանակ է՝ որոշ շրջանակներ, ներկան ու առաջնային հարցերը թողած՝ անցյալի
կիսաճշմարտություններ են տարածում տեղեկատվական հարթակներով՝ ավելի մոլորեցնելով
հասարակությանը: Միանգամից ասենք՝ դա անօգուտ, անպտուղ աշխատանք է, առավել ևս, որ կիսաճշմարտություններով,
որպես կանոն, խնդիր չեն լուծում, այլ ավելի են խորացնում, ավելին՝ կեղծ մեղավորներ
և քավության նոխազներ են կարգում՝ նենգափոխելով պատմությունը և հասարակության ուշադրությունը
շեղելով ներկայիս մարտահրավերներից և բուն խնդրից:
Վերջին շրջանում
որոշ շրջանակներ օրնիբուն Լևոն Տեր-Պետրոսյանի
ելույթների արխիվներից որոշ պատառիկներ են մատուցում. մանիպուլյացիայի նպատակը և իրենց
եզրահանգումը մեկն է՝ Տեր-Պետրոսյանը ճիշտ էր, բոլորը սխալ՝ այդ թվում նաև Տիգրան Մեծը։
Ինչպես հայտնի
է՝ այս պահին հասարակության ուշադրությունը սևեռված է դեպի Արցախ, Սյունիք, մասնավորապես՝
Բերձոր, Աղավնո, Սուս։ Նախնական տեղեկություններով՝ օգոստոսի 25-ին Լաչինի միջանցքը,
Բերձորն ու Աղավնո գյուղը Նիկոլ Փաշինյանն ու իր թիմը իրենց հանցավոր գործողությունների
շնորհիվ, հազարավոր տղաների և տարածքների կորուստներից հետո, պատրաստվում են հանձննել
Ադրբեջանին:
Ցավոք բավական
ուշացումով, բայց այսօր արդեն շատերն են նոր միայն հասկանում ոչ միայն Արցախի, այլև
ողջ Հայաստանի համար այդ խնդրի և նշյալ տարածքների անվտանգային բաղադրիչի կարևորությունը, կենսական նշանակությունը: Ըստ էության՝
նրանք միայն նոր են գիտակցում, որ, երբ ժամանակին ՀՀ իշխանությունները (այսպես կոչված՝
թալանչի նախկինները) խոսում էին անվտանգության և ապահով Հայաստանի մասին, ինչ նկատի
ունենին, և ինչ ասել էր անվտանգ սահման հասկացությունը։ Միանշանակ է, որ Փաշինյանն իր ոչ կոմպետենտությամբ, իր «զրոյական կետով», բանակցությունները
փակուղի տանելով, անպատասխանատու հայտարարություններով, պատերազմ հրահրելով, իր մեղքը
նախկինների և բոլորի վրա բարդելով, ստելով, նշաձողեր իջեցնելով՝ ոչ միայն նոյեմբերի
9-ի եռակողմ հայտարարությամբ, այլև բանավոր և այլ
համաձայնություններով Բերձորը (Լաչին), Աղավնոն, Սուսը և այլ կենսական տարածքներ
տվել է Ադրբեջանին: Փաստացի դեպքերի ընթացքում խոսում են այդ թեզի բացարձակ ճշմարտացիության
մասին։
Ըստ էության ներկայումս
հրատապ լուծում պահանջող միակ հարցը՝ ի՞նչ անելն է, ինչպե՞ս կանգնեցնել այս աղետալի
և նոր սպառնալիքներով հղի գործընթացը: Հիմա փորձենք հասկանալ, թե ինչ են ասում վերը
նշված շրջանակները: Նրանք նախ, նշում են, որ շուտով՝ Լաչինն ու Աղավնոն անցնելու են
Ադրբեջանի վերահսկողության տակ: Չեն ասում՝ Նիկոլն այդ տարածքները հանձնում է Ադրբեջանին,
այլ ասում են՝ «տարածքներն անցնում են Ադրբեջանի վերահսկողության տակ»: Այնուհետև,
ուշադրություն, Փաշինյանի կործանարար գործողությունների ու ձախողումների համար նրանք
մեղադրում են «նախկիններին»: Այս շրջանակների և Փաշինյանի համար «նախկիններ» ասվածը,
գիտեք, Լևոն Տեր-Պետրոսյանը չէ, այլ Ռոբերտ Քոչարյանը և Սերժ Սարգսյանը (հասկանալի
պատճառներով առաջին նախագահին
միշտ շրջանցում են):
Ավելին, հենց
այդ նույն շրջանակներից առանձին մարդիկ լալահառաչ տոնով հարցազրույցներ են տալիս, հայտարարություններ
են անում, թե՝ «Աղավնոյի և Բերձորի կորստի մասին այսօր ամենաբարձրը խոսում և մտահոգվում
են նրանք, ովքեր 1997 թվականին ղարաբաղյան կարգավորման փուլային ծրագիրը համարեցին
անընդունելի, պարտվողական, դավաճանական, որ Տեր-Պետրոսյանն ու թիմը «ծախում են Արցախը»:
Ղարաբաղյան հակամարտության բանակցային գործընթացում դա միակ առաջարկն էր, որով հայկական
վերահսկողության տակ էր մնում ոչ միայն Բերձորը, այլև շրջանն ամբողջությամբ՝ 1835 քառակուսի
կիլոմետր»:
Արձանագրենք,
որ գաղտնիք չէ այն, որ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը որոշ շրջանակների համար կուռք է, և նրա
հայտարարությունները, որոշումները, անգամ սխալները նրանց համար անքննելի են և որպես
բացարձակ ճշմարտություն են ներկայացվում: Այդպիսիք՝ մոլի երկրպագուներ, միշտ եղել են:
Միակ նորությունն այն էր, որ 44-օրյա պատերազմի խայտառակ պարտությունից ու կորուստներից
հետո 2018 թվականի հեղափոխությանը սատարող մոլի նիկոլականներն իրենց կուռքի ձախողումներից
հիասթափված՝ շատ արագ ճամբարը փոխեցին ու դարձան լևոնականներից ավելի մոլի լևոնական:
Ամփոփելով փաստենք,
որ այս մարդկանց կողմից ակտիվորեն շրջանառվող կիսաճշմարտությունները, փաստերի աղավաղումներով պատմական էքսկուրսը ոչ այլ
ինչ է, քան Նիկոլին հերթական անգամ պատասխանատվությունից ազատելու, «մաքրելու» տքնաջան
փորձ՝ աստվածացնելով Տեր-Պետրոսյանին՝ որպես հերոսական քայլ ներկայացնելով նրա հրաժարականը՝
մեղքը բարդելով չարչրկված «նախկինների» վրա:
Արմեն Հովասափյան
