Առաջին Հանրապետության գոյությունը հնարավոր դարձավ «մեծ եղբայրների» ցանկությունից զատ և անգամ՝ ի հեճուկս նրանց ցանկության: Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է «Նոր ուժ» կուսակցության ղեկավար Հայկ Մարությանը:
«Փա՜ռք նրանց, որոնք հուսացին այս օրը, երբ հուսալն անմտություն էր, և երազեցին այն, երբ երազելը ոճիր էր։ Այսպիսի բառերով է սկսվում Առաջին Հանրապետության առաջին տարեդարձի տոնական հոդվածը՝ հրապարակված «Վերածնունդ» պարբերականում 1919-ի մայիսին։
Հարյուրամակներ ի վեր պետականության կորստի հետ չհաշտված ու այն վերջապես վերանվաճած մեր հայրերը տոնում էին հայոց պետության վերածնունդը՝ Հայաստանի Հանրապետության տարեդարձը։ Պետություն, որը լեցուն էր գաղթական որբերով ու Մեծ Եղեռնի վերքերն ամոքող մայրերով, երկիր, որտեղ մոլեգնում էր սովն ու համաճարակը, որտեղ «ավագ եղբայրների» տված հույսի ճրագը խամրում էր ցեղասպան հարեւանների աչքերի գիշատիչ փայլի առաջ։
Այսօր՝ Հանրապետության ստեղծման 108-երորդ տարեդարձին, երկիրը նորից փորձում է սպիացնել իր թարմ վերքը, շտկել մեջքն ու շարժվել առաջ։ Այսօր՝ 108 տարի անց, երբ թվում է՝ կրկին ջրբաժանի առաջ ենք կանգնած, պետք է հիշենք, որ Առաջին Հանրապետության գոյությունը հնարավոր դարձավ «մեծ եղբայրների» ցանկությունից զատ և անգամ՝ ի հեճուկս նրանց ցանկության։ Հանրապետությունը ծնվեց Սարդարապատի հերոսամարտում, որտեղ մենք ինքներս իմաստ գտանք մեր ինքնուրույն գոյության մեջ ու հաղթեցինք մեր ամենամեծ թշնամուն՝ մեր անզորությունն ու անվճռականությունը։
Այս սուրբ օրը մենք ոգեկոչում ենք Հանրապետության հիմնադիր հայրերի հիշատակը, որոնք երկաթե կամքի ու ասկետ վարքի օրինակ ծառայեցին սերունդների համար։ Ոգեկոչում ենք Սարդարապատի մեր նահատակ պապերի, Արցախյան շարժման ընթացքում հանուն ազատության ու արժանապատիվ գոյության իրենց կյանքը նվիրած մեր փառապանծ հերոսների, 2020-23թթ. պատերազմներում զոհաբերված մեր լուսավոր եղբայրների ու քույրերի հիշատակը։ Մենք այսօր աղոթում ենք մեր գերեվարված հայրենակիցների ազատության համար։
Մեր ժողովրդին կամք ու վճռականություն ենք մաղթում՝ ազատ, անվտանգ ու բարեկեցիկ Հայրենիք ունենալու սրբազան երազանքի իրականացման ճանապարհին։ Փա՜ռք Սարդարապատին, փա՜ռք ազատատենչ հայ ժողովրդին, կեցցե՛ Հայաստանի Հանրապետությունը»։
