Foto

Քաղաքական անհեռատեսություն է մտածել, որ այս քայլով հայ-թուրքական հարաբերություններում ինչ-որ բան կկոտրվի. Թուրքիան առաջնորդվում է իր շահերով. թուրքագետ

Հայաստանում շարունակվում են Թուրքիա հումանիտար օգնություն և փրկարարներ ուղարկլու հարցը: Թեմայ վերաբերյալ Vesti.am-ը զրուցել է թուրքագետ Անդրանիկ Իսպիրյանի հետ:

-         Ի՞նչ  արձագանք գտավ Թուրքիա օգնության ուղարկելը Թուրքայում: ՀՀ իշխանության սպասելիքներն իրականացա՞ն:

-         Ցավոք, Թուրքիայի պաշտոնական արձագանքը սպասվածից ավելի թույլ էր: Պետական որևէ մարմին չանդրադարձավ Հայաստանից ուղարկված օգնությանը և ամենակարևորը փրկարարներին: Նրանց գործոնը շատ կարևոր է: Թուրքական լրատվամիջոցները 2 օր հետո, ի թիվս այլ երկրների սկսեցին հրապարակել նաև հայ փրկարարների օգնության մասին: Ավելի մեծ արձագանք գտավ, երբ Կարո Փալյանն իր սոցհարթակների էջերից սկսեց խոսել հայ փրկարարների մասին, լրատվամիջոցները սկսեցին անդրադառնալ Փալյանին: Այստեղ կարևոր է նաև այն, որ թուրքական մամուլում պատգամավորները պասիվ են և աղետի գոտում ակտիվ գործունեություն չեն ծավալում: Փալյանը լրատվության եզակի աղբյուրներից մեկն է, բացի տեղում աշխատող լրատվականներից: Ուստի, կարող ենք ասել, որ Փալյանի գործոնը ստիպեց, որ լրատվամիջոցներն անդրադառնան նաև հայ փրկարարներին: Թուրքական ազգայնական թևը նույնիսկ սկսել է սադրիչ ռեպորտաժներ պատրաստել: Հայաստանի խորհրդարանում իշխող երկու պատգամավորները, ովքեր ԱԺ-ում կողմ են արտահայտվել օգնություն ուղարկելուն, նրանց թուրքական կողմը ներկայացրեց հակառակ բևեռում, թե իբր ասել են, որ պետք չէ Թուրքիային օգնություն ուղարկել և, որ լավագույն թուրքը մեռած թուրքն է: Սա աչքի ընկնող ապատեղկատվություն է և նպատակ է հետապնդում միտումնավոր սևացնել հայերի աշխատանքը:

-         Պաշտոնական մակարդակով չեն դադարում թուրք-ադրբեջանական եղբայրության մասին խոսել: Դա արվում է Թուրքիայի նախագահի, Ադրբեջանի ԱԳ նախարարի և այլ պաշտոնյաների մակարդակով: Սա նշանակո՞ւմ է արդյոք,  որ ՀՀ իշխանության քայլը քաղաքական մակարդակում չի գտել այն արձագանքը, որն ականկալում էին:

-         Հայաստանից ուղարկված օգնությունը քաղաքական մակարդակում Թուրքիայի համար որևէ նշանակություն չունի:

-         Ստանբուլում հրապարակվող «Ժամանակ» թերթի հայ խմբագիրն էլ նշում էր, որ քայլը նույնիսկ դիվանագիտական չի ընկալվել: Եթե դա դիվանգիտական մակարդակում էլ կիրառելի չէ, ապա նպատակն օգնություն ուղարկելու ո՞րն է:

-         Ճիշտ է ասել, սա դիվանագիտական քայլ էլ չէ: Հայաստանից ուղարկված օգնությունը Թուրքիայի համար որևէ նշանակություն չունի: Աշխարհում ընդունված է, որ նման դեպքերում հակամարտող երկրներն իրար օգնություն են առաջարկում: Քայլը կարող ենք դիտարկել այս համատեքստում: Իհարկե, ես հասկանում եմ  մեր քաղաքացիների արդարացի վրդովմունքը, հատկապես 44 օրյա պատերազմից հետո, որ կողմ չէին նրանց օգնելուն: Օրինակ Իսրայելը, ներկայում էլ շարունակելով ինտեսնսիվորեն ռմբակոծել Սիրիայի  տարածքը, երկրաշարժից հետո օգնություն ուղարկեց Սիրիա, բայց ոչ ուղիղ՝ Մոսկվայի միջոցով: Օգնություն են ուղարկել նաև Թուրքիա,  որը պարզ էր, նունիսկ այս պահին բժիշկներ են աշխատում: Սիրիայից իսրայելցի փրկարարներն արդեն իսկ հետ են վերադարձել անվտանգության նկատառումներից ելնելով:

-         Հայ փրկարարները Թուրքայում անվտանգային խնդիր չունե՞ն:

-         Չի կարելի ասել, որ ազգությունն այնտեղ ունի անվտանգության խնդիր: Կարդալով, թե ինչ են գրում իսրայելական լրատվամիջողները կամ արտասահմանյան, այս համատեքստում զոհերի կամ կորածների հարազատները մոտենում են փրկարարներին և սպառնալով ասում՝ հանեք իմ հարազատին: Ասել, որ այստեղ փրկարարի ազգությունը կապ ունի, այնքան էլ տեղին չէ:

-         Եթե ՀՀ իշխանությունը չի ստացել իր համար ցանկալի արձագանքը, ապա որքանո՞վ է նպատակահարմար հայ փրկարների աշխատանքը Թուրքիայում շարունակելը:

-         Դա պետք է որոշի քաղաքական իշխանությունը: Սա հումանիտար աղետ է,  սպասել, որ սրանից հետո քաղաքական առումով, ինչ որ բան կկոտրվի, միամտություն է և քաղաքական անհեռատեսություն: Թուրքիան առաջնորդվում է իր ազգային շահերով: Հայաստանն ուղարկեր 1000 փրկարար, կամ 105 բեռնատարի փոխարեն 50-ը՝ միևնույն է դա Թուրքիայի համար նշանակություն  չունի:

Հեղինակ: Աննա Ավետիսյան