Օրերս հայտնի դարձավ, որ Էնթոնի Բլինքենը, ով սեպտեմբերից սկսած ստանձնել է Հայաստան-Ադրբեջան գործընթացում միջնորդական ակտիվ առաքելություն, հեռախոսազրույց է ունեցել Նիկոլ Փաշինյանի հետ: Հայկական կողմի շնչակտուր տարածած  հայտարարության մեջ ստանդարտ ձևակերպումներ էին։ Նշվում էր, որ զրուցակիցները մտքեր են փոխանակել Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների կարգավորման, Վաշինգտոնում տեղի ունեցած ՀՀ ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների և դրան հետևած եռակողմ հանդիպման վերաբերյալ:

Հաղորդագրության մեջ նշվում է նաև, որ Բլինքենն ԱՄՆ պատրաստակամությունն է հայտնել շարունակելու աջակցությունը Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների, ինչպես նաև ԼՂ հիմնախնդրի կարգավորման հարցում: Ի դեպ՝ ամերիկյան կողմը հեռախոսազրույցին անդրադարձավ մեկ օր անց Պետքարտուղարության խոսնակ Նեդ Փրայսի միջոցով և Բլինքենի թվիթերյան գրառմամբ: Ընդգծենք, որ գրառման մեջ շեշտը դրված էր Փաշինյանին արված հորդորների ու զգուշացումների վրա: Բլինքենը մասնավորապես գրել է. «Վարչապետ Փաշինյանին հորդորել եմ նոյեմբերի 7-ին Վաշինգտոնում կայացած արտգործնախարարների հանդիպումից հետո պահպանել Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղության բանակցությունների ընթացքը»:

Հետևելով տարածաշրջանային գործընթացների քրոնիկոնին՝ հստակ կարող ենք արձանագրել, որ դեռևս սեպտեմբերյան ագրեսիայի ֆոնին ԱՄՆ-ը փորձ արեց ստեղծված իրավիճակին ավելի արձագանքող դիրքորոշում ստանձնել, ինչ-որ հորդորներ փոխանցել ադրբեջանական կողմին, դրանից բացի անել հայտարարություններ, որոնք կարող էին դիտարկվել՝ որպես ի աջակցություն ՀՀ տարածքային ամբողջականության ձևակերպումներ: Ներկայումս, սակայն, շատ կարևոր  ուշադրություն հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ ամերիկյան կողմի հարավկովկասյան նախապատվություններում կարծես ինչ-որ առանցքային փոփոխություններ են եղել, կամ արտահայտվում են իրական մտադրությունները՝ ասել է թե ըստ էության:

Հատկանշական է այն, որ Բլինքենն Ալիևի հետ հեռախոսազրույց չի ունեցել, ինչը սովորաբար, որպես կանոն, տեղի է ունենում Բլինքենի հեռախոսազրույցների դեպքում, որով միջնորդը հավասարություն է պահպանում կողմերի միջև: Ընդգծենք, որ ակտիվ բանակցային փուլերում միջնորդները սովորաբար առաջնորդվում են հենց այս դիվանագիտական պրակտիկայով: Սակայն նախկինում եղել են նաև դեպքեր, երբ Բլինքենը հեռախոսազրույց է ունեցել Ալիևի հետ և չի զրուցել Փաշինյանի հետ, ինչպես նաև՝ հակառակը: Սա նման մակարդակով զանգերի դեպքում պատահում է, երբ կարիք կա «աշխատել» կողմերից միայն մեկի վրա ինչ-որ նպատակով, քանի որ մյուս կողմն այդ պահին խնդրահարույց չի դիտարկվում, կամ կա հրատապ թեմա: Նման բան վերջին ամիսներին եղել է, երբ Բլինքենը սահմանային լարված փուլում զրուցել է Ալիևի հետ՝ ներկայացնելով ամերիկյան կողմի հորդորները:

Միանշանակ դժվար է ասել, թե իրականում ինչու է Բլինքենը որոշել զգուշացումներ և հորդորներ ուղղել Նիկոլին, ինչը պայմանավոչված է փակ բանակցային գործընթացով: Բայց դիվանագիտական բառապաշարին ծանոթ վերլուծաբանները գիտեն, որ այս մակարդակով որևէ պատահական ձևակերպում, առավել ևս՝ հորդոր չի արվում: Կարող ենք տրամաբանել, որ խնդիրը բանակցային գործընթացն է, որը վերջին շաբաթների ընթացքում փակուղային է թվում և ըստ միջազգայնագետների, խորը տարաձայնությունների պատճառով, այսպես կոչված, «Խաղաղության պայմանագրի» ստորագրումը հետաձգվում է: Այն պայմանագրի, որը բանակցվում էր արևմտյան հարթակում և պետք է ստորագրվեր, ամենայն հավանականությամբ, Բրյուսելում՝ ԵՄ-ի և ԱՄՆ-ի «հովանավորությամբ»։ Ոչ ոքի համար գաղտնիք չէ, որ Արևմուտքի նպատակներից մեկը հարավկովկասյան տարածաշրջանում ՌԴ ազդեցությունը վերացնելն է: Այնպիսի տպավորություն է, որ ամերիկյան կողմը կարծես մտավախություններ ունի և այս հորդորներով նպատակ ունի առաջ մղել ստորագրման գործընթացը՝ մի պայմանագրի, որին ադրբեջանական կողմը փորձում է հասնել ուժի սպառնալիքի ու անընդհատ ռազմական սպառնալիքի, ռազմական ներխուժումների պայմաններում․ ավելին՝ երբ ադրբեջանական զինված ուժերը դուրս չեն գալիս ՀՀ տարածքներից:

Չի բացառվում, որ ԱՄՆ-ի այս քայլը պայմանավորված է վերջին շրջանում Երևանից հնչող տեսակետների հետ․ ՀՀ իշխանությունները հայտարարում են, որ ռուսական առաջարկներն ընդունելի են ու ռուս խաղաղապահների տեղակայման ժամկետը պետք երկարաձգվի։ Սակայն այստեղ պետք է ընդգծենք, որ այդ հայտարարությունները միանշանակ բնույթ չեն կրում, քանի որ պետք է հաշվի առնել ՀՀ իշխանությունների անկայուն աշխարհաքաղաքական դեգերումները: Ցավալի է, բայց ստացվում է, որ Հայաստանի դեպքում աշխարհաքաղաքական որևէ սկզբունք չի գործում։

Արմեն Հովասափյան