Foto

Հայաստանում շրջում է «կուլակաթափության» ուրվակա՞նը

Դատախազությունը պահանջում է Խաչատուր Սուքիասյանի ընտանիքին զրկել «Սիլ պլազայի» սեփականության իրավունքից ու քրեական գործ է հարուցել:

Առանց չարախնդության՝ ես սպասում էի սրան: Նորից եմ կրկնում, ասածիս մեջ ոչ մեկը թող չարախնդություն չտեսնի, որովհետև երբ 2008-ին նույն Սուքիասյանին զրկում էին Բջնիի ջրերի գործարանից, ես հրճվանքի մեջ չէի:

Բայց եթե այն ժամանակ Խաչատուր Սուքիասյանի նկատմամաբ «տնտեսական սանկցիաները» բխում էին հետմարտիմեկյան տրամաբանությունից, ապա հիմա դրանց մոտիվացիան բոլորովին այլ տեղ եմ տեսնում:

Մի քիչ եչկար կստացվի, բայց առաջարկում եմ հիշել Իլֆի ու Պետրովի «Ոսկե հորթի» հերոսին, ով պանդում էր, որ ամբողջը փրկելու համար ավելի խելամիտ է հրաժարվել դրա մի մասից: Եթե մտածում եք, որ Խաչատուր Սուքիասյանի ունեցվածքի գլխին «դամոկլյան սուր» է կախվել, կրկին շտապում եք, որովհետև սույն «պատասխանատու գործարարի» համար տևական ժամանակ ուղղակի ջերմոցային պայմաններ են: Նա իր ամբողջ ֆինանսական հզորությամբ կանգնած է Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության ակունքներում և կողքին: Նույնիսկ էկոնոմիկայի մատակարարի, կներեք, նախարաի հետ «փոքրիկ անախորժությունը» դրա մասին ոչինչ չի ասում:

Իհարկե, ես գերգաղտնի տեղեկությունների չեմ տիրապետում և դավադրությունների տեսության մեծ մասնագետ չեմ, բայց Նիկոլ Փաշինյանի պոպուլիստական ձեռագրին և երկրի համար ճակատագրական պահերին «ժողջանին» շեղող մարմնաշարժություններին քաջ ծանոթ եմ: Ըստ այդմ՝ ինձ թույլ տամ որոշ եզրակացություններ անել սրա մասին:

 

Եզրակացություն առաջին.

 

Հայ-ադարբեջանական սպսվելիք «խաղաղության պայմանագրին» ընդառաջ երկրի ներսում Նիկոլ Փաշինյանը չէր կարող արտառոց քայլ չանել: Սյունիքի կամ Գեղարքունիքի բնակավայրերի վրա ադրբեջանական հարձակումներն, ըստ ամենայնի, արդեն արդիական չեն, որովհետև եվրոպական դիտորդները մի կողմից, Ռուսաստանի և Իրանի հայտարարությունները մյուս կողմից, որոշակի առգելակում են Ալիևի հնարավորությունները՝ սահմանային միջադեպերով աջակցել Փաշինյանին դժվար իրավիճակներում: Սուքիասյանի «Սիլ Պլազայի» նկատմամբ դատախազության հանկարծակի հետաքրքրությունը կարող է առժամանակ տեսարաններ ապահովել՝ շեղելով «պողոսին» առավել էական ու վտանգավոր գործընթացներից: Բայց ես սրան այդքան կարևորություն չեմ տալիս, որովհետև աղմկոտ դատավարությունների ու «բացահայտումների» պակաս այս տարիների ընթացքում չունենք, իսկ դրանք ինչպես անակնկալ սկսվում, այդպես էլ արագ սառեցվում կամ մոռացվում են:

 

Եզրակացություն երկրորդ.

 

Ներհասարակական ահագնացող դժգոհությունների, կառավարության տնտեսական կոնֆուզի (չնայած քերոբյանական վիճակագրությանը) ֆոնին Նիկոլ Փաշինյանին տնտեսական և ներքաղաքական ոլորտներում  վճռական սանձարձակություն է պակասում, որի համար էլ հենց հարկավոր է զիջել մասը: Անկասկած՝ Սուքիասյանի «Սիլ Պլազան» նոր լիցք կտա Փաշինյանի հռետորաբանությանը, մանավանդ, որ նրա շատ թիմակիցներ նախկինների թալանի մասին վաղուց, մեղմ ասած, կիսաձայն են փաստարկում, որովհետև նախկին օլիգարխները հիմա արդեն «հեղափոխության հեգեմոնի» ֆինանսական և էլեկտորալ հիմքերն են ապահովում: Բայց այս գործընթացը կարող է նախադեպ դառնալ առավել քստմնելի գործընթացի, որը պատմությանը հայտնի է որպես «կուլակաթափություն»: «Սիլ Պլազան» Սուքիասյանի համար մեծ կորուստ կարող է չլինել, բայց «կուլակաթափության» դրոշը պարզած ՔՊ-ական վերնախավը կարող է բառացիորեն մոլեգնել սեփականության վերաբաշխման մարտադաշտում: Չեմ զարմանա, որ վաղը «Երևան Սիթի»-ներից մեկի սեփականության իրավունքն էլ վիճարկվի և «կուլակաթափության» ալիքը կտարածվի կայծակնային արագությամբ: Իսկ կասկածող կա՞, որ «ամենակուլակների» թոփում հայտնվելու են նախկինները և, այստեղ՝ ուշադրություն, բոլոր նրանք, ում ունեցվածքի վրա աչք են տնկել ալփիդավոյանները, վահագնհովակիմյաններն ու արսենթորոսյանները: Այսինքն, մասի կորստով ոչ թե կամ ոչ միայն փրկվում է ամբողջը, այլև հնարավորություն է ստեղծվում բազմապատկել եղածը՝ ուրիշների ունեցվածքի հաշվին:

 

Իշխանության առաջին տարիներին Նիկոլ Փաշինյանը կարողացավ, հեղափոխական էյֆորիայի ֆոնին, յուրացնել պետական ապարատը, պատերազմից հետո, ոստիկանական մեթոդներով ու Ալիևի ներխուժումներով, փրկվեց ժողովրդի ցասումից ու արդարացի վրեժից, իսկ հիմա «կուլակաթափությամբ» կարող է երկրում վերաբաժանել սեփականությունը՝ հավերժացնելու կամ գոնե երկարաժամկետ ապահովելու իր իշխանությունը:

Ահա թե ինչ վտանգ եմ նշմարում Սիլ Պլազայի պրոցեսից:

 

Հեղինակ: Էդուարդ Սարիբեկյան