Արդարադատության նախարարությունը հանրային
քննարկման էր ներկայացրել Դատական օրենսգրքում նոր փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու
վերաբերյալ նախագիծը, որի նպատակն է դատարանների նախագահներին վերապահել նոր՝
այնպիսի լիազորություններ, որոնք, առավել համահունչ լինելով նրա կարգավիճակին, առաջին
հերթին կապահովեն գործերի քննության ողջամիտ ժամկետների պահպանումը: Միևնույն ժամանակ,
վերոնշյալ, ինչպես նաև Երևանի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի
գերծանրաբեռվածության հաղթահարման նպատակներով առաջարկվում է Երևան քաղաքում քաղաքացիական
և քրեական մասնագիտացված դատարանների առանձնացման միջոցով ապահովել այդ դատարանների
բնականոն գործունեությունը:
Նախագծերի ընդունման արդյունքում՝
դատարանների նախագահներին լիազորություն
կվերապահվի հետևելու գործերի քննության ժամկետների պահպանմանը.
դատավորի վարույթում առանձնակի բարդության
գործի առկայությամբ պայմանավորված դատավորի անուն-ազգանունը բաշխման ցանկից ժամանակավորապես
հանելը կամ բաշխվելիք գործերի առանձին տոկոսաչափ սահմանելը կկատարվի դատարանի նախագահի
միջնորդությամբ.
Երևան քաղաքում ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի փոխորեն կգործեն երկու առանձին՝ քրեական և քաղաքացիական մասնագիտացված
դատարանները:
Նախագծի հիմնավորման մեջ նշվում է, որ այս պահի դրությամբ Երևան քաղաքի
առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանում պաշտոնավարում են թվով 72 դատավորներ,
որոնցից՝ քրեական մասնագիտացմամբ՝ 33-ը, իսկ քաղաքացիական մասնագիտացմամբ 39-ը: Միևնույն
ժամանակ, վերջին երեք տարվա ընթացքում Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանում
և մարզերի ընդանուր իրավասության դատարաններում գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի
կայացմամբ ավարտված գործերի ընդհանուր քանակներն ունեն հետևյալ պատկերը.
|
|
2021 |
2020 |
2019 | ||||||
|
Քաղ. |
Քր. |
Ընդ. |
Քաղ. |
Քր. |
Ընդ. |
Քաղ. |
Քր. |
Ընդ. | |
|
Երևան |
42520 |
998 |
43518 |
43090 |
751 |
43841 |
85856 |
643 |
86499 |
|
Արմավիր |
10920 |
176 |
11096 |
11111 |
112 |
11223 |
6951 |
144 |
7095 |
|
Արարատ և
Վայոց ձոր |
14710 |
303 |
15013 |
12789 |
184 |
12973 |
9193 |
152 |
9345 |
|
Արագածոտն |
5939 |
112 |
6051 |
5692 |
73 |
5765 |
3888 |
57 |
3945 |
|
Գեղարքունիք |
6394 |
148 |
6542 |
5806 |
140 |
5946 |
4347 |
87 |
4434 |
|
Կոտայք |
10458 |
227 |
10685 |
12113 |
148 |
12261 |
7816 |
149 |
7965 |
|
Լոռի |
12819 |
251 |
13070 |
10746 |
232 |
10978 |
7919 |
192 |
8111 |
|
Շիրակ |
13901 |
142 |
14043 |
10457 |
179 |
10636 |
6141 |
93 |
6234 |
|
Տավուշ |
4351 |
205 |
4556 |
3787 |
173 |
3960 |
2822 |
168 |
2990 |
|
Սյունիք |
4381 |
233 |
4614 |
3792 |
333 |
4125 |
3494 |
288 |
3782 |
Ներկայացված վիճակագրությունից ակնհայտ
է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի գերծանրաբեռվածությունը՝
մյուս դատարանների համեմատությամբ: Թե՛ կադրային և թե՛ քննվող գործերի ծանրաբեռնվածության
պայմաններում գրեթե դժվարանում, իսկ երբեմն նաև անհնար է դառնում դատարանի բնականոն
գործունեության կազմակերպումն ու ապահովումը, ինչն էլ իր ազդեցությունն է թողնում
անձանց դատական պաշտպանության իրավունքի պատշաճ իրացման ապահովման վրա:
Մյուս կողմից, դատարանի նախագահին գործերի
քննության ժամկետների պահպանմանը հետևելու լիազորություն վերապահելու համատեքստում
Երևանի քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանում դատավորների թվակազմը
և քննվող գործերի մեծ ծավալը խոչընդոտելու են այդ լիազորության արդյունավետ իրականացմանը՝
հաշվի առնելով նաև դատավորների ու նախագահի մասնագիտացվածության տարբերությունը:
Նման պայմաններում առաջանում է Երևան
քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի փոխարեն Երևան քաղաքում երկու
առանձին՝ քաղաքացիական և քրեական մասնագիտացված դատարանների նախատեսման անհրաժեշտությունը:









