Ամուլսարը կշահագործվի: «... Եվրասիական զարգացման բանկի Վարչության նախագահի տեղակալ Դենիս Իլյինի և Լիդիան Արմենիա ընկերության տնօրենների խորհրդի անդամ Ջեֆֆրի Քոուչի հետ ստորագրել ենք փոխըմբռնման հուշագիր:
Կառավարությունն անհատույց ստանալու է Լիդիան Արմենիա ընկերության կանոնադրական կապիտալի 12,5 տոկոսը, ինչպես նաև ծրագրի շինարարության ընթացքում կվճարի տարեկան 7 մլն ԱՄՆ դոլար Ամուլսարի ազդակիր համայնքներին` որպես ֆինանսական աջակցություն:
Ընկերությունը
նաև
պարտավորվել
է
Ամուլսարի
հանքավայրի
շինարարությունն
ու
շահագործումը
շարունակել
իրականացնել
հանքարդյունաբերության
ոլորտում
առկա
լավագույն
միջազգային
չափանիշներով,
ՀՀ
օրենսդրական
պահանջներին
համապատասխան,
ինչպես
նաև
նպաստել
Ամուլսարի
ազդակիր
համայնքներում
տեղական
շուկայի
զարգացմանն
ու
զբաղվածությանը»:
Սա պաշտոնական տեղեկատվությունն է, որը հրապարակել է էկոնոմիկայի
նախարար Վահան Քերոբյանը:
Ուշագրավ է, որ երբ հանքի շահագործումը դեռ
գործնական փուլում չէր, քաղաքացիները, բնպահպանները նույնիսկ հերթապահում էին հանքի
տարածքում՝ թույլ չտալով, որ աշխատանքներ իրականացվեն: Հիմա, երբ շահագործումն անխուսափելի
է, պայքարը բացակայում է:
Բնապահպան Ինգա Զարաֆյանն ասում է, որ, ըստ առկա
փաստաթղթերի, հանքը չպետք է շահագործվի. «Ամուլսարի շահագործման վերաբերյալ բնապահպաններս
շատ խորն ուսումնասիրություն կատարեցինք՝ պաշտոնական փաստաթղթեր, ռիսկերի գնահատում,
եզրակացություններ և այլն: 2018թ-ից վարչապետի հրամանով 8 պրոֆեսիոնալ եզրակացություն
դրաված է եղել իր սեղանին: Կառավարությունը նաև վարձեց «Էվարդ» միջազգային կազմակերպությանը,
ծախսեց 450 հազար դոլար՝ իրենցից եզրակացություն ստանալու համար, որն իր եզրակացությամբ
նշեց, որ հիմանական ռիսկերը գնահատված չեն»:
Զարաֆյանը վստահ է՝ հանքի շահագործումից հետ
Ջերմուկ քաղաքն այլևս առողջարանային չի լինի, դառնալու է բանավան և այն միլիոնավոր
ներդրումները, որ արվել են առողջարանային քաղաք
ունենալու համար, ուղղակի զրոյացվում են: Նկատում է՝ տնտեսական շահերի մասին
խոսելիս այս մասը շրջանցում են:
«Երբ խոսում են տնտեսական օգուտների մասին,
անտեսում են, որ չկա գնահատական, թե ինչ վնաս կկրի առողջարանային հատվածը: Ըստ պաշտոնական
փաստաթղթերի, հանքը պետք է աշխատի 8 տարի, իսկ դրանից հետո ինչպե՞ս են վերականգնելու
կրած վնասները: Ջերմուկցիները նախկինում հերթապահում էին այնտեղ, իրենցից դժվար էր ազատվել,
բայց երբ եղավ 2020թ-ի պատերազմը, շատերը գնացին հայրենիքը պաշտպանելու, մեծ մասն էլ
վիրավորվեցին և զոհվեցին: Երբ փորձ էր արվում ինչ-որ աշխատանք սկսել, միանգամից
150 հոգի հավաքվում էին, իսկ հիմա ստացվում է, որ այս գործարքի համար բավականին նպաստավոր
գործոններ կան: Հիմա բոլորը զբաղված են անվտանգային հարցերով: Առողջապահության նախարարն ասում է, բոլոր փորձաքննություններն
իրականացրել են: Ոչ մի անգամ առողջապահության նախարարությունը ՇՄԱԳ որոշում տալուց
փորձաքննություն չի անցկացնում: Ասում է մոնիթորինգի կարիք կա: Տարբեր-տարբեր մյուս
խնդիրների դեպքում նույնիսկ ԱՆ-ն մարդկանց անվճար ստուգում չի անցկացրել: Գուցե այսօր
ինչ-որ խումբ ստեղծեն, բայց մինչ այդ չի եղել: Ջրերի ախտոտվածության մասին ենք խոսում,
որոնցից ծանր մետաղներ են անջատվելու: Ունենք դա հավաստող փորձաքննություն: Ոչ մի ռիսկի
մասին պաշտոնական եզրակացություն չկա, թեև վարչապետն ասել էր, որ բոլոր ռիսկերը կգնահատենք
և նոր կգնանք շահագործման: Փաստորեն կառավարությունը չի կատարել իր տված խոստումը:
Եթե լինի նոր փորձաքննություն և ռիսկերը գնահատվեն, ապա պարզ է, որ Ամուլսարը չի շահագործվի»,-
եզրափակեց մասնագետը:
