Այս
տարվա առաջին 7 ամիսներին Հայաստանում գրանցվել է 20963 հանցագործության
դեպք, որը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ ավել է 5237-ով կամ
33 տոկոսով: Վիճակագրության կոմիտեից հայտնում են, որ մասնավորապես, անձի դեմ ուղղված
հանցագործություններն աճել են 1562-ով կամ 70 տոկոսով: Սպանությունները 33-ից դարձել
են 163, աճը՝ շուրջ 5 անգամ: Հասարակական անվտանգության, հասարակական կարգի և բնակչության
առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունները աճել են 2669-ով կամ 81 տոկոսով, և այլն:
Միայն անկում կա կոռուպցիոն բնույթի հանցագործություններում: Դրանք նվազել են 71-ով
կամ 13 տոկոսով: Vesti.am–ը, խնդրի
հոգեբանական կողմը հասկանալու համար, հարցեր է ուղղել քաղաքական հոգեբան Միհրդատ Մադաթյանին:
-
Պարո՛ն Մադաթյան, հանցագործությունների
կտրուկ աճն ի՞նչ գործոններով կարելի է պայմանվորել:
-
Վերջին տարիներին ձևավորվել է ամենաթողություն և
որքան հնարավոր է ստորացվել օրենքի և ոստիկանության դերը։ Նման տեսարանը սպասելի էր:
Օրենքն ու ոստիկանությունն այսօր, իրենց գործառույթով զբաղվելու փոխարեն, ավելի շատ զբաղված
են իշխանության ներկայացուցիչների անվտանգության ապահովմամբ: Այս նույն իրավիճակը նաև
ԱԱԾ-ում է:
-
Ձեր ասածից կարելի՞ է ենթադրել, որ
քաղաքացին, տեսնելով, որ օրենքն իր պաշտպանը չէ, գնում է սեփական հաշվեհարդարի:
-
Հիմա
կա անպատժելիության միջավայր և քաղաքացին փորձում է ինքն իրենով ինչ-որ հարցեր լուծել:
Ինքադատաստանի միջոցը կիրառելի է դառնում, քանի որ ՀՀ-ում այսօր օրենքները չեն գործում բոլորի
համար հավասարության սկզբունքով:
-
Եթե այլ տեսանկյունից դիտարկենք, գո՞ւցե
5 կամ 1 տարի առաջ համակարգն այնքան էլ արդյունավետ չի գործել, իսկ հիմա ողջ ներուժը
կետրոնացած է հնացագործություններ բացահայտելուն:
- Այստեղ այլ խնդիր կա՝ հանցագործությունները չեն բացահայտե՞լ, թե՞ չեն եղել: Չեմ կարծում, որ նախորդ իշխանությունները հանցագործությունների թվի ավելացման նպատակ են ունեցել: Մենք ունեք անոմալ աճ ընտանեկան բռնությունների թվի ավելացման, կենցաղային բնույթի, մահվան ելքով ավտովթարների և այլն: Սա պետք է ունենա տրամաբանական հիմք և դա մենք չպետք է ման գանք ժողովրդի մեջ: Մենք պետք է հասկանանք, որ պետությունն իր դերում չէ և չի կարողանում իր քաղաքացիների անվտանգությունն ապահովել:
-
Հասարակական անվտանգության, հասարակական
կարգի և բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործություններն աճել են 81 տոկոսով:
Սա վերջին 5 տարիների իրադարձությունների հոգեբանական հետևանք կարո՞ղ ենք համար: Օրինակ՝
պատարազմից մնացած ագրեսիա և այլն:
-
Չեմ
կարծում, որ պատերազմից թողած հետքն այս միջավայրում որևէ դեր ունի: Միևնույն ժամանակ
կարող ենք հաշվի առնել այն հանգամանքը, որ կա մարդ, ով պատերազմի և 5000 զոհերի անմիջական մեղավորն է, և դեռևս շարունակում պաշտոնավարել
ու լկտիաբար ասել, որ ամեն ինչ նորմալ է, ապա մարդն էլ կկարողանա իր միջավայրում ինչ-որ
մեկին սպանել և դրանից հետո պատիժ չկրել: Գուցե վատ օրինակ է, բայց 81 տոկոս աճն արդեն
պետք է կարմիր լույս վառեր և պետությունը պիտի լուրջ մտածեր դրա մասին, թե ինչի՞ հետևանքով
ունենք սա, ինքը որտե՞ղ է թերացել:
-
Գուցե՞ իշխանությունը սեփական օրինակով
պետք է ցույց տա օրենքի գերակայությունը և այդժամ գո՞ւցե քաղաքացին գնա ընդօրինակման:
Առօրյաում տեսնում ենք, որ նախարաը լրագրողի է ծեծում, ԱԺ-ում պատգամավորները
բռունցքներով են խնդիրներ հարթում, ԱԺ-ում գրեթե չկա մի պատգամավորը, որ որևէ քրեական
գործով ինչ-որ կարգավիճակ չունենա, վարչապետի շարասյունը ողբերգական վթարի պատճառ է
դառնում և այլն:
-
Այո՛,
մենք չունենք օրինապաշտ իշխանություն, որ շարժվում է օրենքով, որը տեսնելով էլ քաղաքացին
օրինակ վերցնի: Կար շրջան, որ մարզերի ամբողջ ոստիկանությունը կետրոնանում էր Երևանում՝
ցույցերով զբաղվելու՝ իրենց հիմնական գործառույթը մի կողմ դրած: Պարզ է, որ այդ ընթացքում հանցագործների համար լավ ժամանակ է ձևավորվում:
Բնական է, որ այդ շրջանում հանցագործությունների դեպքերը պետք է ավելանան: Տան ղեկավարն
իրեն ինչպես պահեց, այդպես էլ պահում են անդամները: Եթե տան ղեկավարի շարասյունը հղի
կնոջը վրաերթի է երթարկում՝ մահվան ելքով, և որևէ մեկը կալանավորված չէ, ավելին՝ դրա
մասին նույնիսկ չի խոսվում և չգիտենք՝ սա իրավական
գնահատականի կարժանանա՞, թե՞ ոչ, ապա կարող եմ ես հասկանալ՝ ինչո՞ւ Պողոսյան Պետրոսը
Մարալիկից չի կարող մարդուն վրաերթի ենթարկել և հանգիստ անպատիժ պտտվել: Սրանում տարբերություն
կա՞: Նիկոլ Փաշինյանը հատարարել է, որ 3 մլն վարչապետ կա, հետևաբար մարալիկցին էլ է
վարչապետ և կարող է վրաերթի ենթարկել, կնոջը
ծեծել, հարևանին սպանել և դրա համար անպատիժ մնալ։ Ի դեպ, սրա օրինակը կառավարութունը
տվել է: Հոգեբանորեն մարդը հասնակում է, որ Հասայտանում օրենքը ստորադասված է անձի
կարևորությանը: Ուզում եմ հիշեցնել, որ մինչ իշխանափոխությունը մենք համարվել ենք աշխարհի ամենաապահով
երկրներից մեկը:
