Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը նշել է Հայաստանի հետ խաղաղության
պայմանագրի ստորագրման երկու հիմնական պայմանը և հիմանավորել, թե ինչո՞ւ են այդ պայմաններն առաջադրում:
«Մինչ օրս խաղաղության պայմանագրի տեքստը լիովին համաձայնեցված
է և բաղկացած է 17 կետից։ Ադրբեջանն այստեղ լրացուցիչ պայմաններ չի առաջադրում։ Մեր
պայմանները Հայաստանին հայտնի են, նոր չեն։ Մենք երկար ժամանակ առաջ ենք տանում այս
պայմանները։ Սակայն Հայաստանից դեռ լուրջ արձագանք չենք ստացել»,- ԶՄԼ-ին ասել է Ադրբեջանի նախագահը։
Ստորագրման նախապայմաններից
առաջին ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի լուծարումն է, երկրորդը՝ ՀՀ Սահմանադրության պրիամբուլան փոփոխելը։
«Հայաստանի սահմանադրությունը
հղում է պարունակում Հայաստանի Անկախության հռչակագրին։ Այնտեղ դրույթ կա, որ Ադրբեջանի
օրինական, պատմական տարածքը միավորված է Հայաստանին, և դա համարվում է բացահայտ տարածքային
պահանջ մեր դեմ։ Ուստի Հայաստանի Սահմանադրությունից այս դրույթի հանումը մեր օրինական
պահանջն է։ Եթե Հայաստանն իսկապես ցանկանում է խաղաղության պայմանագիր կնքել, ապա
պետք է ընդունի Ադրբեջանի այս երկու օրինական պայմանները»,- ընդգծել է Ադրբեջանի ղեկավարը։
Նախ հարկ է նշել, որ
Ալիևն առաջին անգամ է հստակեցնում, թե Սահմանադրությունում ինչն է իրեն խանգարում,
թեև հասկանալի էր։ Սահմանադրության փոփոխությունը, որի մասին Փաշինյանի թիմը նախակինում
խոսում էր, այլ է։ Իսկ պրիամբուլան փոփոխելու համար անհրաժեշտ է նոր Սահմանադրություն,
ինչը տևական ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանը պրոպագանդում է։
Հիմա ստացվում է՝
պայմանագիր, որի ստորագրման համար պայմաններ են առաջ քաշվում: Սա ինչ է, եթե ոչ ուժի
սպառնալիքի տակ ստորագրված փաստաթուղթ։
Ի դեպ՝ դրա բոլոր հայտնի
կետերը ձևավորված են Ադրբեջանի պահանջների և սպառնալիքների ներքո։ Իսկ մյուս կետերը գաղտնի են պահվում ՀՀ քաղաքացուց։
Ընդհանրապես պայմանագիրը
ենթադրում է երկու կողմերի իրավունքներ և պարտականություններ, սակայն այս դեպքում ՀՀ-ի
իրավունքները դուրս են մնում՝ առնվազն հայտնի կետերի մասով։ Գուցե նաև դա է պատճառը,
որ ՀՀ-ն պայմանագրի փոխարեն ենթադրյալ ստորագրվող փաստաթուղթն անվանում է համաձայնագիր,
որի իրավական կարգավիճակն, այո՛, ենթադրում է, համաձայնել մյուս կողմի պայմաններին։
Ստացվում է, որ ՀՀ քաղաքացու թիկունքում ՀՀ Սահմանդրությունը, անկախությունը երաշխավորող հռչակագիրը փոխվում է, զիջվում է Ադրբեջանի
հետ ինչ-որ ենթադրայլ փաստաթղթի, որտեղ ՀՀ-ն իրավունք չունի: Միաժամանակ այն կատարվում
է միջազգային կոնվենցիաների խախտմամբ, այն է՝ ուժի սպառնալիքը, և դա
քաղաքացիներին մատուցվում է «Իրական Հայաստան» փաթեթավորմամբ։ Ի դեպ հարկ է նշել, որ
ո՛չ ՀՀ վարչապետը, ո՛չ ԱԳՆ-ն չեն արձագանքել Ալիևի պայմանների վերաբերյալ հայտարարությանը։